• Medycyna estetyczna / Reumatologia / Interna: ul. Borki 20, Rybnik
  • Rejestracja: +48 693 853 222

Leczenie nadpotliwości

Leczenie nadpotliwości przy użyciu toksyny botulinowej

Preparaty botulinowe od lat stosowane są w medycynie jako skuteczne leki w terapii niektórych schorzeń o podłożu neurologicznym. W latach 80-tych ich skuteczność w blokowaniu niepożądanych impulsów nerwowych i ich długotrwałe działanie obniżające napięcie mięśni znalazły szerokie zastosowania w medycynie estetycznej. Jednym z ważnych zastosowań preparatów botulinowych jest leczenie nadmiernego wydzielania potu przez gruczoły potowe skóry, czyli tzw. nadpotliwości.
W ludzkiej skórze znajduje się przeszło dwa miliony gruczołów potowych, których zadaniem jest między innymi chłodzenie organizmu. Wydzielanie potu jest zjawiskiem naturalnym i zależnym od wielu czynników zewnętrznych i fizjologicznych. W przypadku zaburzeń funkcjonowania gruczołów potowych może jednak dochodzić do nadmiernego wydzielania potu, pomimo braku dostatecznych bodźców dla tej reakcji. Nadpotliwośćmoże mieć postać ogólną lub miejscową. Zwykle manifestuje się miejscowo, w obszarach o największym skupieniu gruczołów potowych, takich jak stopy, pachy, dłonie i twarz. U podłoża zbyt obfitego wydzielania potu mogą leżeć różne stany chorobowe, stres i
nieodpowiednia dieta, ale w większości przypadków zjawisko to wynika z samoistnych, okresowych lub chronicznych zaburzeń działania gruczołów potowych. W takich właśnie przypadkach z pomocą przychodzi nam terapia z zastosowaniem toksyny botulinowej.

Jest to zabieg polecany szczególnie osobom, u których nie dają pożądanych efektów:
– stosowanie antyperspirantów (szczególnie tych, zawierających sole glinu),
– stosowanie kuracji ziołowych (np. naparów z szałwii lub tabletek z wyciągami z szałwi, skrzypu polnego i melisy lekarskiej),
– stosowanie doustnych leków blokujących współczulny układ nerwowy, regulujący funkcjonowanie gruczołów potowych, czyli leczenie farmakologiczne,
– zabiegi jonoforezy z użyciem wody, czasem z dodatkiem preparatów farmaceutycznych, blokujących uwalnianie acetylocholiny,
– psychoterapia, stosowana szczególnie (ale nie tylko) w przypadkach nadpotliwości skojarzonej z zaburzeniami emocjonalnymi.

Wskazania do terapii toksyną botulinową to:
– nadmierna, miejscowa aktywność gruczołów potowych, szczególnie twarzy, dłoni, pach i stóp,
– dyskomfort, związany z nadmiernym poceniem się,
– trudności z utrzymaniem higieny, spowodowane szybkim i obfitym poceniem się, np. podczas niewielkiego nawet wysiłku, w stresujących sytuacjach lub spontanicznie.

Zabiegom z użyciem botuliny nie powinny poddawać się osoby, które:
– są w trakcie leczenia niektórymi antybiotykami* (zabiegowi można poddać się nie wcześniej niż tydzień po odstawieniu leku),
– przyjmują niektóre leki* (np. zwiotczające mięśnie, znieczulające lub przeciwzakrzepowe),
– mają zaburzenia krzepnięcia krwi,
– przechodzą infekcje wirusowe, takie jak grypa lub infekcje w okolicach miejsca zabiegu,
– są w ciąży, karmią piersią lub są w trakcie miesiączki,
– cierpią na choroby nowotworowe lub immunologiczne,
– chorują na rdzeniowy zanik mięśni, stwardnienie zanikowe boczne, zespół Lamberta Eatona lub miastenię,
– objawy nadpotliwości obserwują na całym ciele, w postaci nadpotliwości uogólnionej – w takich przypadkach potrzebna jest dodatkowa diagnostyka, wyjaśniająca przyczyny tych objawów; chodzi o upewnienie się, że nie mamy do czynienia z nadpotliwością wtórną,
której przyczyną mogą być choroby endokrynologiczne, neurologiczne, nowotworowe i inne.

Nie wszystkie przeciwwskazania mają charakter bezwzględny, w razie wątpliwości należy skonsultować się z lekarzem.

Przed zabiegiem:
Ażeby potwierdzić lub wykluczyć wskazania do zabiegu, lekarz może uznać za przydatne wykonanie tak zwanego testu Minora. Jest to bezbolesna i prosta metoda oceny aktywności gruczołów potowych w miejscach, w których ma zostać przeprowadzonyzabieg. Zabieg poprzedza wywiad lekarski, w trakcie którego należy poinformować o stanie zdrowia i trwających lub zakończonych niedawno kuracjach i zabiegach leczniczych (w tym o zabiegach medycyny estetycznej), o przewlekłych chorobach i rozpoznanych uczuleniach.

Przynajmniej na tydzień przed zabiegiem należy odstawić wszelkie leki obniżające krzepliwość krwi (w tym pospolite środki przeciwbólowe i przeciwzapalne: polopirynę i aspirynę) i inne leki stanowiące przeciwwskazanie do zabiegu. W dzień zabiegu lub poprzedni usunąć owłosienie w miejscu zabiegu, nie należy stosować antyperspirantu. Na zabieg dobrze jest zabrać ze sobą czyste rzeczy na zmianę – w zależności od leczonego miejsca – koszulę lub bluzkę, skarpety, czy czyste i luźne rękawiczki. W dniu zabiegu (ani przed, ani po) nie należy spożywać alkoholu.

W trakcie zabiegu:
Zabieg jest tylko nieznacznie bolesny, pacjenci często porównują swoje wrażenia do odczuć, jakie towarzyszą depilacji laserowej. Tolerancja na ból jest jednak cechą indywidualną, więc w przypadku jakichkolwiek obaw należy powiedzieć o nich lekarzowi, który zadecyduje o ewentualnym użyciu środków znieczulających miejscowo.

Leczenie polega na podawanym śródskórnie preparacie z toksyną botulinową. Po dezynfekcji skóry w miejscu leczenia, nakłucia wykonuje się zwykle w kilkunastu punktach, w odstępach 1-2 cm, przy pomocy strzykawki jednorazowej z bardzo cienką igłą.

Czas trwania zabiegu:
W zależności od liczby wstrzyknięć, sam zabieg może trwać od 20 do 40 minut. Łączny czas wizyty, to zwykle około godziny.

Po zabiegu:
Przez kilka pierwszych godzin po zabiegu utrzymywać się mogą takie objawy jak zaczerwienienie, nieznaczne zsinienie i obrzęk skóry w miejscu zabiegu. W przypadku zabiegów dłoni może wystąpić nieznaczne osłabienie siły mięśniowej, a z uwagi na utrzymujący się przez pewien czas po zabiegu efekt znieczulenia, pacjent może mieć kłopoty z zapięciem guzików, czy manipulacją drobnymi przedmiotami – dlatego dobrze jest przyjść na zabieg z osobą towarzyszącą. Zdarza się, że po zabiegu pacjent odczuwa lekki ból głowy – można wyeliminować go zażywając paracetamol. Do kilku dni pacjent może odczuwać świąd i niewielki ból mięśni.

Przez 24 godziny po zabiegu należy powstrzymać się od spożywania alkoholu i palenia tytoniu, ponieważ substancje te osłabiają działanie leku. Ze względu na znaczące różnice ciśnień podczas lotów, należy powstrzymać się też od podróży samolotem. Nie zażywać leków a działaniu antykoagulacyjnym (np. polopiryny, aspiryny).

Po powrocie do domu, przed snem zmyć miejsce zabiegu letnią wodą z łagodnym mydłem. Unikać narażania leczonych miejsc na napięcia, np. poprzez podnoszenie ciężkich przedmiotów, czy mocne ściskanie przedmiotów w przypadku dłoni, albo unoszenie znacznych ciężarów ponad głowę w przypadku pach. Przez pierwsze dwa tygodnie po zabiegu należy unikać przyjmowania preparatów zawierających magnez, ponieważ neutralizuje on działanie botuliny.
 

Medyczne efekty zabiegu:
Toksyna botulinowa hamuje uwalnianie acetylocholiny, która funkcjonuje jako neuroprzekaźnik między zakończeniami nerwów i mięśniami. Ostatecznym efektem działanie botuliny jest zahamowanie czynności wydzielania gruczołów potowych. Reakcja ta nie ma wpływu na inne czynności neurologiczne skóry, np. wrażliwość na dotyk.

Estetyczne efekty zabiegu:
Powstrzymanie nadmiernego wydzielania potu i konsekwencji tego zjawiska, takich jak dyskomfort pacjenta i podwyższone ryzyko infekcji w obszarach nadmiernej aktywności gruczołów potowych.

Rekomendowana liczba zabiegów:
Efekty leczenia nadpotliwości przy użyciu botuliny zaobserwować można po kilku dniach od zabiegu. Polegają one na całkowitym lub niemal całkowitym powstrzymaniu wydzielania potu w poddanych leczeniu obszarach. Efekty te nie są niestety trwałe – utrzymują się od sześciu do dwunastu miesięcy i z taką częstotliwością należy je powtarzać.


*antybiotykami: biodacyna, gentamycyna, streptomycyna, kanamycyna, polimyksyna, tetracyklina, linkomycyna
*leki: cyklosporyna, chlorochina i hydroksychlorochina, D-penicylamina, galamina, tubokuraryna, sukcynylocholina, heparyna, warfaryna, witamina E, kwas acetylosalicylowy (aspiryna, polopiryna), ibuprofen